وڪيپيڊيا:بهترين مضمون

مُکبحثاميدوارجائزواعزازهدايتونمعيارشڪايتمدد


وڪيپيڊيا جا بهترين مضمون

هڪ بهترين مضمون ڪنهن به عنوان بابت قابل تصديق حوالن سان بهترين ڄاڻ فرهام ڪندو آهي، جيتوڻڪ بهترين مضمون چونڊ مضمون جي معيار کان ڪجهه گھٽ هوندو آهي، پر اهڙو مضمون مقرر معيار تي پورو لهندڙ هجي ٿو ۽ بهترين مضمون جي چونڊ لاءِ پهرين اميدوار طور نامزد ڪيو ويندو آهي. اهڙن مضمونن ۾ لڳاپيل تصويون شامل هونديون آهن، ۽ انهن جي اجازتنامي بابت پڻ معلومات ڏنل هوندي آهي.

هن وقت سنڌي وڪيپيڊيا تي 15,468 مضمون آهن، جن مان 92 مضمونن کي بهترين مضمون طور چونڊيو ويو آهي. جيڪي ڪُل مضمونن (169 مان 1 مضمون) ٿي ٿو. وڪيپيڊيا تي جنهن مضمون جي ساڄي طرف هي (بهترين مضمون جو نشان) نشان هجي، ان مان مراد، اهو مضمون هڪ بهترين مضمون آهن. موبائيل ۾ اهو نشان نظر نه اچي ته، مضمون جي بلڪل هيٺين طرف ميزڀر کي ڪلڪ ڪري ڏسي سگھو ٿا.

وڌيڪ بهترين مواد لاءِ ڏسو وڪيپيڊيا:بهترين عنوان.



بهترين مضمون جو طريقيار:

منصوبي بابت صفحو

لاڳاپيل صفحا

بلاترتيب بهترين مضمون ڏسو
سمورا بهترين مضمون ڏسو اڳوڻا بهترين مضمون
اڳوڻا سانڍيل بهترين مضمون
بهترين مضمون بلحاظ عنوان

زراعت، کاڌ ۽ خوراڪ
زراعت، کاڌ ۽ خوراڪ

فن ۽ تعميرات
فن ۽ تعميرات

انجنيئرنگ ۽ ٽيڪنالاجي
ڪمپيوٽنگ ۽ انجنيئرنگ · ٽرانسپورٽ

جيوگرافي ۽ جڳهون
جيوگرافي · جڳهون

تاريخ
عالمي تاريخ · بادشاهت، معروفيت، ۽ تخت

ٻولي ۽ ادب
ٻولي ۽ ادب

رياضيات
رياضيات ۽ رياضيدان

ميڊيا ۽ ڊراما
فلم · ٽيليويزن · ميڊيا ۽ ڊراما

موسيقي
ايلبم · ڪلاسيڪل ڪمپوزيشن · گانا · ٻيا موسيقي مضمون

قدرتي سائنس
حياتيات ۽ دوائون · ڪيمسٽري ۽ مٽيريل سائنس · زميني سائنس · فزڪس ۽ فلڪيات

فلسفو ۽ مذهب
فلسفو ۽ مذهب

سماجي سائنس ۽ سماج
ثقافت، سماجيات، ۽ نفسيات · تعليم · معشيت ۽ واپار · قانون · مخزن ۽ پرنٽ صحافت · سياست ۽ حڪومت

رانديون ۽ وندر
فٽبال · بيس بال · باسڪٽ بال · ڪرڪيٽ · هاڪي · پيشورانا ڪشتي · وندر · ٻيا رانديون

وڊيو گيم
وڊيو گيم

جنگ
فوجون ۽ فوجي جٿا · محاذ، مشق، ۽ ڇڪتاڻ · فوجي جنگي جهاز · فوجي سجاوٽون ۽ يادگار · فوجي شخصيتون · جنگي ٻيڙا ۽ بحري فوج جٿا · هٿيار، سامان، ۽ عمارتون

متفرق



باڪو آذربائيجان جو آبادي ۽ پکيڙ ۾ سڀ کان وڏو شهر ۽ ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ آهي. هاڻوڪي ميئر جو نالو حاجي بالا ابوطالبوف آهي. آباديءَ ۽ پکيڙ ۾ ھي شھر ڪوھ قاف ريجن ۽ ڪيسپئن سمنڊ جو پڻ سڀ کان وڏو شهر آهي. 2020 تائين باڪو آذربائيجان جو واحد ميٽروپوليٽن شھر يا ميٽروپولس آھي. باڪو تيل جي دولت سان مالا مال علائقي ۾ واقع هجڻ سبب تيل جي صنعتن جو مرڪز آهي. باڪو شھر جي آڳاٽي حصي جي چئوگرد فصيل آهي. شھر جي ان پراڻي حصي کي ڊسمبر سال 2000 ۾ گڏيل قومون جي ذيلي اداري يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثو قرار ڏنو. شطرنج جي عالمي شهرت يافتہ رانديگر گيري ڪيسپاروف جو تعلق انهيءَ شهر سان آهي.



جلال چانڊيو سنڌ جو لوڪ فنڪار، 10 آگسٽ 1944 ڌاري تعلقي موري، ضلعي نوشھري فيروز جي هڪ ننڍڙي ڳوٺ ۾ حاجي فيض محمد چانڊيو جي گهر پيدا ٿيو. 1985 ڌاري جلال چانڊيو انتهائي اوج وارو زمانو ڏسي تڏهوڪي وقت جي ڪامياب فلمي هدايتڪار جناب شاهه اسد پنهنجي سنڌي فلم لاءِ جلال چانڊيو سان وڃي ڪچهري ڪندي کيس فلم ۾ ڪم ڪرڻ لاءِ حامي ڀرائي ۽ سنڌي فلم جلال چانڊيو ٺاهي جڏهن فلم جلال چانڊيو سنڌ جي سينمائن تي لڳي ته سنڌي فلمن جي دنيا ۾ نوان بزنس جا ريڪارڊ قائم ڪيا. سنڌ جي هن عوامي ۽ سدا حيات لوڪ فنڪار جي حياتي جا ڏينهن ڏهين جنوري 2001 تي رات جو ساڍين ڏهين وڳي پورا ٿي ويا. مرحوم جي آخري آرامگاه نوشهرو فيروز جي شهر ڦل ۾ آهي



ڀاشا ديامير ڊيم، ڪنڪريٽ يا پٿرن سان جڙيل ڪشش ثقل ڊيم آهي، جيڪو هن وقت تعمير جي شروعاتي مرحلن ۾ آهي، هي ڊيم سنڌو درياهه مٿان گلگت بلتستان واري علائقي ۾ جوڙيو پيو وڃي. هن ڊيم جو افتتاح پاڪستان جي اڳواڻي وزير اعظم يوسف رضا گيلاني 18 آڪٽوبر 2011ع تي ڪئي. تعمير کان پوءِ ديامير ڀاشا ڊيم ڪنڪريٽ سان جوڙيل دنيا جو سڀ کان وڏو ڊيم هوندو. هن ڊيم جو سلپ وي 272 ميٽر اوچو هوندو، جنهن ۾ 14 در لڳل هوندا، هر در جي ويڪرائي 11.5 ميٽر ۽ اوچائي 16.24 ميٽر هوندي. هن ڊيم ۾ 81،00،000 ايڪڙ فوٽ پاڻي محفوظ ڪري سگھجي ٿو جڏهن ته وهندڙ پاڻي 6،400،000 ايڪڙ فوٽ محفوظ ڪري سگھجي ٿو.



نواز ڪنڀر

نواز ڪنڀر (انگريزي:Nawaz Kumbhar) سنڌ ۾ جنم وٺندڙ سنڌي ٻولي جو ليکڪ ۽ محقق آهي. سندس ڪيترائي ڪتاب شايع ٿيل آهن.

نواز ڪنڀر جو پورو نالو نواز علي ڪنڀر آهي. هن سنڌ جي سانگهڙ ضلعو جي ڳوٺ نواب اڪبر بگٽي ۾ 12 آگسٽ 1965ع تي محمد موسي ڪنڀر جي گهر ۾ جنم ورتو. سندس والد ڳوٺ جي برادري جو پھريون پڙھيو لکيو فرد ۽ سرڪاري ملازم ھو. جيڪو ٽيليفون کاتي ٽيليفون آپريٽر ٿيو ۽ بعد ۾ اُتان استعيفيٰ ڏئي روڊز کاتي ۾ ٺيڪيداري شروع ڪئي. سندس ڏاڏو حاجي محمد بچل پاڙي جي مسجد جو پيش امام ھجڻ سان گڏ ٻارن جو قرآن شريف ۾ اُستاد به ھو. سندس والد 1975ع ۾ ڳوٺان لڏي سانگهڙ شھر ۾ آباد ٿيو. نواز ڪنڀر جو پورو نالو نواز علي ڪنڀر آهي. هن سنڌ جي سانگهڙ ضلعو جي ڳوٺ نواب اڪبر بگٽي ۾ 12 آگسٽ 1965ع تي محمد موسي ڪنڀر جي گهر ۾ جنم ورتو. سندس والد ڳوٺ جي برادري جو پھريون پڙھيو لکيو فرد ۽ سرڪاري ملازم ھو. جيڪو ٽيليفون کاتي ٽيليفون آپريٽر ٿيو ۽ بعد ۾ اُتان استعيفيٰ ڏئي روڊز کاتي ۾ ٺيڪيداري شروع ڪئي. سندس ڏاڏو حاجي محمد بچل پاڙي جي مسجد جو پيش امام ھجڻ سان گڏ ٻارن جو قرآن شريف ۾ اُستاد به ھو. سندس والد 1975ع ۾ ڳوٺان لڏي سانگهڙ شھر ۾ آباد ٿيو.



سنڌ ۾ رائج ملاکڙي جو ڏيک

ملاکڙو، پاڪستان جي صوبي سنڌ ۾ جيڪا ڪُشتي رائج آھي ان کي ملھ يا ملاکڙو ڪوٺيو وڃي ٿو. ملاکڙو عام ڪُشتين کان مختلف ۽ جدا آھي ھن کي سنڌي ڪُشتي يا ملھ چون ٿا. اڄ بہ ايران، افغانستان، ترڪي، چيڪوسلواڪيہ، روس، ھنگري ۽ جاپان ۾ ملھ وڙھي وڃي ٿي. وچ ايشيا ۾ ھن راند کي "ڪوريش" چيو وڃي ٿو. جاپاني ڪُشتي "سومو" سان بہ ھن جي گھاٽي ھڪجھڙائي آھي. فني طور تي فرق ايترو آھي تہ بلوچستان ۽ افغانستان جي ملھ ۾ ساڄي ڪلھي سان زور لڳايو ويندو آھي ۽ سنڌ جي ملھ ۾ کاٻي ڪلھي تي زور آزمائي ٿيندي آھي. وچ ايشيا جي "ڪوريش"۾ سنڌ جي "سندري"جي بجاءِ چمڙي جو پٽو ٻڌي ڪري داءُ لڳائڻ جي لاءِ ھٿ وڌا ويندا آھن. "سندرو" ان ڪپڙي کي چيو ويندو آھي جيڪو ملھ ملاکڙي جي دوران چيلھ جي چوڌاري ٻڌو ويندو آھي. سنڌي ڪُشتي ملھ جي تاريخ ۾ مشھور پھلوان بکر شيدي، غلام سرور جتوئي، جمعو شيدي، سڊل مڪراني، سيد سمن شاھ، ڪريم بخش شيدي، شير شيدي، سائيں داد ٿر، نبّن جمالي، حاجي خشڪ، نواز علي رند، دادلوشيدي، ارباب گائو، نورو مڪراڻي، علي محمد ڪوريجو، احمد مري، غلام قادرلغاري، الله جوڙيو سمّون وغيره مشھور ملھ پھلوان رھي چڪا آھن.



ڪيليفورنيا اسٽيٽ يونيورسٽي، لاس اينجلس
ڊائون ٽائون لاس اينجلس جي شهر جي اسڪائي لائن

لاس اينجلس (انگريزي: Los Angeles) آمريڪي رياست ڪئليفورنيا جو وڏي ۾ وڏو شهر آهي. 2020ع جي انگن اکرن مطابق هن شهر جي آبادي 3898747 ماڻهن تي مشتمل آهي. هي آباديءَ جي لحاظ کان آمريڪا جو ٻيو نمبر وڏو شهر ۽ ميڪسيڪو سٽي ۽ نيو يارڪ کان پوءِ اتر آمريڪا کنڊ جو ٽيون نمبر وڏو شهر آهي. لاس اينجلس واري علائقي ۾ چوماش (Chumash) ۽ ٽونگوا (Tongva) نالي اصلوڪن آمريڪين جا قبيلا آباد هئا. 1542ع ۾ هي علائقو اسپين جي هڪ سياح جان روڊريگوئيز ڪيبريلو ( Juan Rodríguez Cabrillo) فتح ڪيو. موجوده شهر جو بنياد 4 سيپٽمبر 1781ع تي رکيو ويو. ميڪسيڪو جي آزاديءَ واري جنگ دوران هي شهر 1781ع ۾ ميڪسيڪو ۾ شامل ٿي ويو. 1848ع ۾ هڪ ٺاهه تحت هي شهر ۽ ڪئليفورنيا جا ٻيا علائقا آمريڪا خريد ڪري ورتا. 4 اپريل 1850ع تي هن شهر کي ميونسپالٽيءَ جو درجو ڏنو ويو. 1890ع واري ڏهاڪي ۾ هتان تيل جا ذخيرا هٿ اچڻ کان پوءِ هن شهر تيزيءَ سان ترقي ڪئي. هي شهر آمريڪا جو هڪ وڏو معاشي ۽ ثقافتي مرڪز آهي. هتي 1932ع ۽ 1984ع واريون اولمپڪ رانديون منعقد ٿيون ۽ 2028ع واريون اولمپڪ رانديون پڻ هن شهر ۾ منعقد ٿينديون.



"جين ليون جيروم فيرس پاران ٺاهيل تصوير ۾"ارسطوءَ کي الیگزینڊر کي پاٺُ پڙهائيندي ڏيکاريو ويو آهي"
"رومانچڪ تصويرن جو سڀ کان وڌيڪ جٽاءُ ڪندڙ عڪس، جنهن ۾ ارسطو ڀَوِشَ جي سوڀاري اليگزينڊر کي پاٺُ ڏئي ٿو." چارلس لاپلانٽي پاران بيان، 1866

ارسطو(انگريزي: Aristotle ) (پ:384 ق م ۽ و:322 ق م) يونان جو فلسفي، رياضي دان ۽ فلڪيات جي ڄاڻو هيو، جنھن کي يوناني ۾ ارسطاطاليس سڏيندا آهن. عام طور تي ارسطو جي زندگي بابت تفصيل تسلي سان ثابت ناھن. ان جي سوانح تي لکيل قديم دؤر واريون لکڻيون ڪلپنا تي مشتمل آهن. اتهاڪسار انھن مان صرف ڪجھ مکيه گُڻن تي متفق آهن. سندس لکڻين ۾ پرڪرتي وگيان، فلسفو، لسانيات، معاشیات، سياست، نفسيات ۽ فنون شامل آهن. جيئن ته ايٿنس جي ليسيم ۾ فلسفي جي ارسطو جو پوئلڳ اسڪول جي باني جي طور تي، هن وڏي پيماني تي ارسطو جي روايت جي شروعات ڪئي، جنهن بعد جديد سائنس جي ترقي جي لاءِ بنياد رکيو. ارسطو جي جيون جي باري ۾ تمام گھٽ ڄاڻ موجود آھي. هو ڪلاسيڪل دور ۾ اتر يونان جي شهر استاگيرا ۾ پيدا ٿيو. جڏهن ارسطو ٻار هو، ته سندس پيءُ، نڪوماڪس، مري ويو ۽ هن کي هڪ سرپرست پاليو. سترهن يا ارڙهن ورهين جي ڄمار ۾ هن ايٿنس ۾ افلاطون جي اڪيڊمي ۾ شموليت اختيار ڪئي ۽ 347 ق.م. تائين اتي رهيو. افلاطون جي مرڻ کان ٿورو پوءِ، ارسطو ايٿنس ڇڏي، مقدوني جي فلپ ٻيون جي ارضيءَ تي، 343 ق.م ۾ اُن جي پٽ سڪندرِاعظم کي پاٺُ پڙهائڻ لڳو۔ هن لائيسيم ۾ هڪ لئبرري قائم ڪئي جنهن هن جي مدد ڪئي ته هن جا ڪيترائي سوين ڪتاب پيپيرس اسڪرول تي تيار ڪرڻ ۾ سهائتا ڪئي.


"محمد جي منهن جو سڀ کان پراڻو ننڍو نقشو، جيڪو پٿر جي نصب ٿيڻ جي ڪهاڻي سان لاڳاپيل آهي (ڪتاب جامع التوارخ ۾ 14 صدي عيسويء سان تعلق رکي ٿو)"
"بلال بن رباح جو هڪ فارسي نقشو جڏهن 8 هجري ۾ مڪي جي فتح کان پوءِ ڪعبي جي ڇت تان اذان ڏئي رهيو هو.

مُحَمَّد (انگريزي: Hazrat Muhammad pbuh)(اپریل570ع - جون 632ع) مسلمانن جي عقيدي مطابق الله جو آخري نبي ۽ رسول ھيو جنھن تي آسماني ڪتاب قرآن مجيد نازل ٿيو. 40 سالن جي عمر ۾ عربستان جي شھر مڪي ۾ نبوت جو اظھار ڪندي اسلام جي توحيد واري عقيدي جي تبليغ جو آغاز ڪيو. سندس ڏنل تعليم عربن جي ان خطي ۾ ھڪ زبردست انقلاب برپا ڪيو. قرآن مجيد ۾ سندس زندگي مبارڪ کي اسوه سڏيو ويو آهي. سورة الاحزاب جي آيت 21 ۾ فرمان آھي ته:لقد کان لکم فی رسول اللہ اسوۃ حسنہ: ترجمو: "بيشڪ اوھان جي لاء خدا جي رسول ﷺ جي ذات ۾ ھڪ بھترين نمونو آھي." لفظ اسوة جي عام معنیٰ طريقو يا نمونو آھي. اسوہ انسان جي ان حالت کي چيو ويندو آهي جيڪا ھو ڪنھن ٻئي انسان جي پيروي ڪندي اختيار ڪري. اسلامي عقيدي مطابق محمد رسول الله ﷺ جن جي اطاعت مسلمانن جي ايمان جو لازمي جز ۽ فرض آهي ۽ ان جي اطاعت کي قرآن مجيد ۾ الله جي اطاعت جي مثل سڏيو ويو آهي. سورة النساء جي آيت ۶۴ ۾ قرآن فرمائي ٿو ته: وما ارسلنا من رسول الا لیطاع باذن اللّٰہ: ترجمو: "۽ اسان موڪليا جيڪي رسول تہ انھن جي پيروي ڪئي وڃي، الله جي حڪم سان". دين جي عالمن ۽ قرآن جي شارحن جو اھو عقيدو آهي ته قرآن ھڪ تحريري دستور آھي جنھن جي عملي صورت سرور ڪونين ﷺ جن جي ذات آھي، جن جو ڪوبه قول ۽ فعل حڪم خداوندئ کان وار برابر بہ ھيڏي ھوڏي ھٽيل نه آهي. ايليا (بيت المقدس) ۾ ھجرت جي پنجين سال ھرقل اعظم (Hercules) جي درٻار ۾ سندس بدترين دشمن ابوسفيان پڇا ڪرڻ تي ٻڌايو ھو تہ "نبوت کان اڳ بہ اوھان ﷺ ڪڏهن ڪوڙ نہ ڳالھايو آھي". پاڻ ڪريمن پنھنجي بيمثال ڪردار وسيلي ڪٺور قلبن کي نرم ڪري انھن جو تزڪيو ڪيو. سندن ھر عمل جي تقليد کي اسلامي دين ۾ سنت جو مقام حاصل آهي. مولانا ابوالڪلام آزاد مطابق:"قرآن ۽ نبي سائين ﷺ جن جي زندگي ساڳي شئي آھي، قرآن متن آھي تہ سيرة ان جي تشريح ۽ قرآن علم آھي تہ سيرة ان جو عمل. ان ڪري انسانيت جي سمورن اھنجن ۽ آزارن جو علاج ان سيرت جي مطالعي ۾ ئي ملي سگھندو".


وڪيپيڊيا:بهترين مضمون/2023/مهينو سيپٽمبر


وڪيپيڊيا:بهترين مضمون/2023/مهينو آڪٽوبر


وڪيپيڊيا:بهترين مضمون/2023/مهينو نومبر


وڪيپيڊيا:بهترين مضمون/2023/مهينو ڊسمبر