مک مينيو کوليو

پاڪستان جي انتظامي ورھاست

(پاڪستان جا صوبا کان چوريل)

سانچو:پاڪستان جي سياست پاڪستان کي وفاقي گاديءَ جو ھنڌ، چار صوبن، قبائلي علائقا، آزاد ڪشمير اور گلگت ۽ بلتستان ۾ تقسيم ڪري سگھجي ٿو جيڪي ان جا وڏا وڏا علائقا آھن. سرڪاري طور تي پاڪستان جا چار صوبا ۽ ھڪ وفاقي گاديءَ جو ھنڌ آهي جبھن جي لاءِ توھان ڏسي سگھو ٿا: پاڪستان جون انتظامي ايڪائيون. پر ان کان علاوه ڪجھ علائقا آھن جيڪي اڃان باقاعده پاڪستان ۾ شامل نٿا ڪيا وڃن ۽ انھن جي آزاد حيثيت برقرار آهي جيئن آزاد ڪشمير، قبائلي علائقا ۽ گلگت ۽ بلتستان. پر ان جي باوجود ھي علائقا عملي طور تي پاڪستان جي زيرِ اختيار آهن جيتوڻيڪ انهن کي پاڪستان جو حصو چيو ويندو آھي.

پاڪستان جي صوبون کي ضلعن ۾ ورھايو ويندو آهي. آگسٽ 2000ع تائين صوبن کي ڊويزنن ۽ ڊويزنن کي ضلعن ۾ ورھايو ويندو ھو پر آگسٽ 2000ع ۾ ڊويزنون ختم ڪيون ويون ۽ ھاڻي صوبن کي ضلعن ۾ ورھايو ويندو آھي.[1]

پاڪستان جي وزارتِ اطلاعات ۽ نشريات جي ويب سائٽ[1] جي معلومات (120 مثلاً ضلعا) ۽ پاڪستان جي وفاقي ادارو براءِ شماريات جي ويب سائٽ[2] تي 14 نومبر 2009ع تي ملندڙ معلومات (مثلاً ضلعن جي تعداد 113) ۾ فرق ھو ۽ ٻئي ۾ ضلعن جي تعداد اصل کان گھٽ ٻڌايل ھئي ڇو تہ نون ضلعن جي تشڪيل ٿي ھئي. اھڙي طرح وزارتِ اطلاعات جي ويب سائٽ تي گلگت ۽ بلتستان جو ذڪر نه ھيو جڏھن تہ گلگت ۽ بلتستان ۾ چونڊون بہ ٿي چڪيون آھن ۽ ان جي آرڊيننس جاري ٿي ھاڻي ڪيترائي مھينا ٿي چڪا آھن.

اھو ئي سبب آھي تہ ھيٺ ڏنل معلومات انھن ٻنھي ويب سائٽس جي مدد کان علاوه ٻين ذريعن بشمول انگريزي وڪيپيڊيا سان مرتب ڪئي وئي آھي.

پاڪستان جي ورھاست جو نظامسنواريو

پاڪستان کي مختلف درجن ۾ تقسيم ڪيو ويو آهي. سڀ کان پهريون درجو وفاق هوندو آھي جيڪو پوري ملڪ تي اختيار رڪندو آھي. ٻيو درجو صوبي جو آھي جو ھڪ مخصوص صوبي ۾ مختار هوندو آهي ۽ ان کي وڌيڪ ڊويزن ۾ ورھايو ويندو آهي. ٽيون درجو ڊويزن جو ھوندو آهي جنھن کي وڌيڪ ضلعن ۾ ورھايو ويندو آھي. چوٿون درجو ضلعي جو آھي جنھن کي وڌيڪ تعلقن ۾ ورھايو ويندو آھي. پنجون درجو تعلقي جو هوندو آهي جنھن کي وڌيڪ يونين ڪائونسلن ۾ تقسيم ڪيو ويندو آھي. ڇھون درجو يونين ڪائونسل جو ھوندو آھي.


 
 
وفاق
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
صوبو (مثال خيبر پختونخوا)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ڊويزنون (مثال طور مالاڪنڊ ڊويزن)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ضلعو (مثال طور دير ھيٺين)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
تعلقو (مثال طور لعل قلعو)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
يونين ڪائونسل (مثا طور زيمداره)

پاڪستان جا وڏا علائقاسنواريو

 
پاڪستان

وفاقي گاديءَ جو ھنڌسنواريو

صوباسنواريو

ٻيا علائقاسنواريو

علائقا ۽ صوبا ضلعن جي تعداد
بلوچستان صوبو 32
خيبر پختونخوا 26
پنجاب صوبو 36
سنڌ صوبو 24
اسلام آباد 1
قبائلي علائقا 7 قبائلي ايجنسيون
۽ 6 سرحدي علائقا
آزاد ڪشمير 10
گلگت بلتستان 9
پاڪستان 128 ضلعا، 7 قبائلي ايجنسيون، 6 لاڳاپيل قبائلي علائقا

پاڪستان جي انتظامي ورھاست جو نقشوسنواريو


شمار انتظامي ايڪائي انگريزي نالو گاديءَ جو ھنڌ آبادي[3] ايراضي (ڪلوميٽر²)[3] آباديءَ جي گھاٽائي
(فرد في ڪلوميٽر²)
نقشو
1 بلوچستان Balochistan ڪوئيٽا 4.8% 39.3% 18.9  
2 خيبر پختونخوا Khyber Pakhtunkhwa پشاور 12.9% 8.5% 238.1  
3 پنجاب Punjab لاهور 53.7% 23.3% 358.5  
4 سنڌ Sindh ڪراچي 22.2% 16.0% 216  
5 وفاقي گاديءَ جو ھنڌ Islamabad Capital Territory اسلام آباد 0.6% 0.1% 888.8  
6 قبائلي علائقا Federally Administered Tribal Areas پشاور 2.3% 3.1% 116.7  
7 آزاد ڪشمير Azad Kashmir مظفر آباد 2.2%[4] 1.5%[4] 223.6  
8 گلگت بلتستان Gilgit–Baltistan گلگت 1.3% 8.2% 24.8  
پاڪستان Pakistan اسلام آباد 182,000,000 881,889 226.6/چورس ڪلوميٽر

ھيٺين تصوير پاڪستاني حڪومت جي نظام جي ڇھن سطحن جو تعين ڪري ٿي.

 
 
وفاقي حڪومت
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
صوبو (مثال جي طور تي پنجاب)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ڊويزن (مثال جي طور تي لاهور ڊويزن)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ضلعو (مثال جي طور تي سيالڪوٽ ضلع)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
تعلقو/ٽائون (مثال جي طور تي سيالڪوٽ تعلقو)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
يونين ڪائونسل (مثال جي طور تي شاد باغ)

لاڳاپيل مضمونسنواريو

خارجي ڳنڍڻاسنواريو

حوالاسنواريو