مک مينيو کوليو

مشھور فلڪياتي سائنسدان ڪارل ساگان 9 نومبر 1934ع ۾ بروڪلن نيويارڪ ۾ پيدا ٿيا ۽ ڪارل ساگان جن جي وفات 20 ڊسمبر 1996ع ۾ 62 سال جي عمر ۾ ٿي، جن شڪاگو جامعہ کان تعليم وٺڻ کانپوءِ فلڪياتي تحقيق جي عملي ميدان ۾ ٻہ سئو کان وڌيڪ ڪتاب ۽ رسالا پڻ لکيا زندگي جي شروعات ڪيئن ٿي ان تي ڪارل ساگان جو ڪم انھن جي سڀ کان وڏي ڪاميابي مڃي ويندي آهي ڪارل ساگان اهوئي پھريان سائنسدان هيا جن تجربو ڪري ثابت ڪيو تہ جيڪڏهن آڪسيجن جي بغير ڪنھن بند شيشي جي گولي ۾ پاڻي ۽ سادي ماليڪيولز جھڙا امونيا ميٿين ۽ ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ وڌي وڃي تہ امانيو ايسڊ ٺھي ويندي آهي زمين جي شروعاتي دور ۾ بہ ائين ئي ٿيو هيو ان نظري سائنس کي لوڏي ڪري رکيو اڄ اسان جيترو بہ بگ بينگ ۽ زندگي جي شروعات کي ڄاڻي چڪا آهيون اها جيمز جين ايڊون هبل ۽ ڪارل ساگان جي وجهہ سان آهي اسان اڄ ائين چئي سگھون ٿا تہ ڪارل ساگان جھڙو سائنسدان نہ هجي ها تہ اسان گلوبل وارمنگ ٿيوري کي ائين ڄاڻي  نہ سگهون ها شايد سيارن جي مٿاڇري ۾ هوائي ميدان ۾ موجود گيسون ڪيئن گرمي کي قيد ڪري هڪ سياري ذحل کي سڙڻ جھڙو ڪري ڇڏيو آهي ۽ زمين تي رهندڙن جي مستقبل جو نہ سوچيو ويو تہ زمين جو ڇا ٿيندو هي سڀ ڪارل ساگان جي ئي تحقيقن جو ڪمال آهي انکان علاوه نظام شمسي ۾ زمين کانپوءِ زحل جي چنڊ تي زندگي ٿي سگھندي اهيا بہ ڪارل ساگان جي تحقيق ڪارڻ سمجھ ۾ آيو ڪارل ساگان جن اهڙا سولا سگنل ۽ تصويرون پڻ ٺاهيون جن کي ڪابہ خلائي مخلوق جيڪڏهن حاصل ڪري سگھي تہ اسانجي باري ۾ سولائي سان ڄاڻي سگھندي جن کي ناسا پاران پنھنجن انھن خلائي مشنن سان گڏ خلا ۾ موڪليو ويو هيو 1997ع ۾ ناسا پاران خلائي جھاز وائجر ون روانو ڪيو ويو جنھن جو ڪم نظام شمسي جي ٻاهرين سيارن جو مشاهدو ڪرڻ هيو پھريان خيال اهيو هيو تہ 1980ع ۾ زحل جي مشاهدي کانپوءِ مشن ختم ٿي وڃي پر مشھور سائنسدان ڪارل ساگان جي چوڻ تي انکي جاري رکڻ جو فيصلو ڪيو ويو جڏهن جھاز زحل جو مشاهدو ڪرڻ کانپوءِ اڳتي وڌڻ وارو هيو تہ ڪارل ساگان جن هڪ تجویز پيش ڪئي تہ ان جھاز جي ڪيمري سان زمين جي ھڪ الوداعي تصوير ورتي وڃي جيتوڻيڪ ايترو پري جي فاصلي کان ورتي ويندڙ تصوير جو ڪو سائينسي فائدو نہ هيو ان لاءِ انجي مخالفت ٿي پر پوءِ انکي هڪ يادگار طور تي تصوير وٺڻ جو فيصلو ڪيو ويو هي تصوير 1990ع ۾ ورتي وئي جڏهن جھاز زمين کان ڇھ ارب ڪلوميٽر پري هيو جنھن ۾ تصوير هڪ ننڍڙي نڪتي جيان نظر اچي رهي هئي ڪارل ساگان جن ان تصوير کي ڪائنات ۾ اسانجي حيثيت کي واضع ڪرڻ جي لاءِ هڪ علامت طور استعمال ڪيو.

”دريا خان سنڌي“