آبِي چَڪَرُ: جي ورجائن ۾ تفاوت

٢١ بائيٽون واڌ ،  ١٦ سال پهرين
سنوار جو تَتُ ڪونھي
سنوار جو تَتُ ڪونهي
سنوار جو تَتُ ڪونهي
{{مبسس4}}آبي چڪر اسان کي ڌرتيءَ تي، ۾ ۽ مٿان پاڻيءَ جو وجود ۽ چُرپُر سمجھائي ٿو. ڌرتيءَ جو پاڻي هميشه چرپر ۾ رهي ٿو ۽ هر وقت پنهنجي صورت مَٽائيندو رهي ٿو؛ پٽڙي کان برفَ ، ٻاڦَ، ۽ پوءِ واپس پٽڙو. آبي چڪر اربن سالن کان ھلندو اچي ۽ ڌرتيءَ تي سموري حيات ۽ جيوت جو جاري ساري رهڻ ان تي ئي دارومدار رکي ٿو. پاڻيءَ کان سواءِ ڌرتي رهڻ لائق نه هجي هئا.<br>
پيش ڪجي ٿو آبي چڪر جو مختصر تعارف. هن جز ليک (پيراگراف) ۾ ڏنل ڳَنڍڻا</font> Links ‎‏ {{مبسس4}}اوهان کي ملحڪھ موضوع تي تفصيلي ‏ڄاڻَ رکندڙ صفحي ڏانهن وٺي وڃن ٿا. جيتوڻيڪ هر موضوع جو نسبتاً مختصر تعارف هن ئي صفحي تي اڃا هيٺ ڏنل آهي.<br>‏
آبي چڪر کي ڪو بھ شروعاتي يا آغازي نُڪتو نه آهي. پر پاڻَ سمنڊَن</font> ‏Oceans‏ {{مبسس4}}کان شروع ڪنداسين، ڇاڪاڻ ته ڌرتيءَ جي پاڻيءَ ‏جو گھڻي کان گھڻو مقدار اتي ئي سمايل آهي. آبي چڪر جو محرڪ سِجُ آهي، جيڪو سمنڊَ جي پاڻيءَ کي گرمائي ٿو. گرمائش ‏سبب پاڻيءَ جو ڪجھھ حصو اُٻارجي ٿو</font> ‏Evaporates‏ {{مبسس4}}هوا ۾ اُٻَ جِي صورتَ ۾ شامل ٿِي وڃي ٿو. برفَ</font> ‏Ice‏ {{مبسس4}}۽ ڳڱ</font> ‏Snow‏ {{مبسس4}}سڌو ‏سنئون اُٻَ ۾</font> ‏Sublimate‏ {{مبسس4}}سگھي ٿِي. ھوا جون مٿي ويندڙ اهڙي اُٻَ کي مٿي ماحول</font> ‏Atmosphere‏ {{مبسس4}}۾ وٺِي وڃن ٿا. ان سان گڏ اھو ‏پاڻي بھ مٿي وڃي ٿو، جيڪو</font> ‏Evapotranspiration‏ {{مبسس4}}جي عمل ذريعي ٻوٽن مان</font> ‏transpire‏ {{مبسس4}}۽ مِٽيءَ مان اُٻارجي نڪري ٿو. اُٻَ ‏ھوا ۾ مٿي کڄي وڃي ٿِي، جتي جو ٿڌڙو گرمي پد اُٻَ کي ڪنڊينسي</font> ‏Condense‏ {{مبسس4}}ڪڪر ڪري ڇڏي ٿو. ھواهوا جا وھڪراوهڪرا ڪڪرن کي ‏سڄي ارض</font> ‏Globe‏ {{مبسس4}}۾ گھُمائين ٿا. ڪڪرن جا ذرڙات پاڻَ ۾ ٽڪرائجي گڏجن ٿا، ايئن وڏا ٿين ٿا ۽ </font> ‏Precipitation‏ {{مبسس4}}جِي صورتَ ۾ ‏آسمانَ تان ڪِرَن ٿا. ڪجھھ پرسپيٽيشن ڳڱ جِي صورتَ ۾ ھيٺ ڪِرندي آهي، جيڪا برفِي ڪيپس ۽ برفاني ٽَڪَرَن</font> ‏Ice Caps and ‎Glaciers‏ {{مبسس4}}جِي صورتَ ۾ گڏ ٿيندي آهي، جيڪي ڄميل پاڻيءَ جي انَ ذخيري کي هزارن سالن تائين سانڍي سگھن ٿا. بهار جِي مُندَ ‏اچڻَ بعد نسبتاً گرم آبهوا ۾ اھي برفاني ذخيرا رجڻ ۽ ڳرڻ لڳندا آهن ۽ اھو ڳريل آب پاڻي ڳڱريج (ڳريلاب)</font> ‏Snowmelt‏ {{مبسس4}}جِي صورتَ ‏‏۾ زمين تي وهڻ لڳندو آهي. پرسيپيٽيشن جو اڪثر حصو واپس سمنڊَ ۾ ويندو هليو آهي، جڏهن ته باقي حصو خُشڪِيءَ تي ڪِرندو ‏آھي ۽ ثقلي ڪشش سبب زمين تي (سطحي يا مٿاڇراتي) نئين آب</font> ‏Surface runoff‏ {{مبسس4}}جِي صورتَ ۾ وھندو آهي. ان رن آف جو ھڪڙو ‏حصو دريائن ۾ داخل ٿي ويندو آهي، جنهن جو وهڪرو</font> ‏Streamflow‏ {{مبسس4}}پاڻيءَ کي سمنڊَ طرف وٺي ويندو آهي. نئين جو پاڻي ۽ جر ‏‏(زير زمين پاڻي) جو سيمو ملي ڍنڍُن اندر تازي پاڻيءَ</font> ‏Freshwater‏ {{مبسس4}}جي صورتَ ۾ گڏ ٿي ٿو. مگر سڄو جو سڄو نئين آب دريائن ۾ ‏نه ٿو وڃي. ان جو وڏو ڀاڱو زمين چُهِي وڃي ٿِي، جنهن کي دَرڇاڻَڪاري</Font> ‏Infiltration‏ {{مبسس4}}چئجي ٿو. ڪجھھ پاڻي درڇاڻجِي اونهائيءَ ۾ ‏هليو ويندو آهي جتي اهو جرگاهن</font> ‏Aquifers‏ {{مبسس4}}(پاڻيءَ سان تَر ٿيل زير زمين سطح) کي ڀري ٿو، جيڪي تازي پاڻيءَ کي تمام وڏي ‏مقدار ۾ ۽ تمام ڊگھي عرصي لاءِ سانڍي سگھن ٿا. ڪجھھ جَر (زير زمين پاڻي) مٿاڇري کي ويجھو رهي ٿو، جيڪو سيمو ڪري ‏واپس مٿاڇري تي موجود آبگاهن (۽ سمنڊ) ۾ هليو وڃي ٿو، جنهن عمل کي جر اخراج</font> ‏Ground-Water Discharge‏ {{مبسس4}}چئجي ٿو؛ ۽ ‏ڪجھھ جر وري چشمي جِي شڪل ۾ خُشڪِيءَ تي تازي پاڻيءَ جي ڦُوھارو ٿِي نڪري ايندو آهي. بهر حال، وقت ساڻ سمورو پاڻي ‏هلندو هلندو ڪنهن نه ڪنهن ريت سمنڊَ ۾ داخل ٿِي وڃي ٿو، جتي آبي چڪر پُورو ٿي ٿو......... اڙي – منهنجو مطلب ته شروع ٿي ٿو. ‏
 
 
 
====خارجِي ڳنڍڻا====
[http://ga.water.usgs.gov/edu/watercyclesindhi.html {{فانٽمبسس4}}يُو ايس ڀُون ڀياسِي سَروي - آبي چڪر]
٧٬٣٠١

سنوارون