مک مينيو کوليو
دنيا اندر ڪميونسٽ نظريي وارا ملڪ ڳاڙهي رنگ۾ ڏيکاريل ۽ اڳوڻا ملڪ نارنگي رنگ سان ڏيکاريل


اشتراڪيت __ ڪميونزم__(Communism):ڪارل مارڪس (1818-1883ع) ۽فريڊرڪ اينجلس (1820-1895ع) جي فڪر جي پاڙ تي هڪ نظريو، جنهن آهر جائداد جا حقيقي ڌڻي ۽ وارث رياست يا معاشرو آهن.

چين جي شھر شنگھائيء ۾ ڪارل مارڪس(کاٻو) ۽ فريڊرڪ اينگلز (ساڄو) جو يادگار

اهڙيءَ ريت سڀ ملڪيت گڏيل ملڪيت هوندي آهي. هن نظرئي پٽاندڙ سڀ پيداواري وسيلا ۽ انهن جو ورهاڱو به رياست جي ڪنٽرول ۾ هوندو آهي. ڪميونزم، سوشلسٽ نظام جي سڀ کان اڳڀري شڪل آهي، جنهن ۾ دولت (ناڻي) جي پيداوار ايتري وڌي وڃي، جو معاشرو ماڻهن جي سڀنن گهرجن کي پورو ڪرڻ تي قادر ٿي وڃي. رياست جو ڪم ماڻهن مٿان حڪومت ڪرڻ نه هوندو، پر پيداوار جي تنظيم ڪاري ڪرڻ هوندو. سنڌي ادب ۾ جديديت واري دور کان اڳ وارو ترقي پسند ادب اشتراڪي نظرئي کان گهڻو متاثر هو. ساڳيو لاڙو 1980ع کان 1985ع تائين هڪ ڀيرو ٻيهر وڏي شد مد سان نظر آيو. [1] حڪومت جو اهڙو سرشتو، جنهن ۾ ملڪ جي ملڪيت ۾ سڀني جو هڪ جيترو ڀاڱو هجي. اهو معاشي نظريو، جيڪو نجي ملڪيت جو مخالف ۽ دولت جي عوامي استعمال جو حامي هجي، اُن کي ”سوشلزم“ چئبو آهي. انگلينڊ ۾ صنعتي انقلاب ارڙهين صديءَ ۾ شروع ٿيو، ۽ پوءِ سڄي يورپ ۾ پکڙجي ويو. ان جي نتيجي ۾ سرمائيداريءَ جو سياسي ۽ سماجي نظام اُڀريو، ان جي خلاف اشتراڪيت جي نظريي ”انقلابي“ رخ اختيار ڪري ورتو، اهو متبادل سماجي نظام طور سوويت يونين ۾ 1917ع ۾ چالو ٿيو ۽ پوءِ دنيا ۾ ٻيون اشتراڪي رياستون به وجود ۾ آيون، سوويت يونين جي اشتراڪي مملڪت 70 سال قائم رهي.[2]


ڪارل مارڪس

سوشلزم جو مشاهدوڪندڙسنواريو

وڌيڪ ڏسوسنواريو

حوالاسنواريو

  1. .ڪتاب:ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛مرتب: مختيار احمد ملاح؛پبلشر:سنڌ لئنگئيج اٿارٽي
  2. http://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%AA%D9%8A%D8%AA